While you were sleeping… (ή αλλιώς, «Η κρίση τελείωσε για τους πολύ πλούσιους», του Jean Gadrey)

Τι απέγιναν τα δισεκατομμύρια δολάρια που έδωσαν τα κράτη για τη «διάσωση των τραπεζών» μετά το ξέσπασμα της κρίσης το 2008; Ένα μέρος της απάντησης είναι: χρησιμοποιήθηκαν για να…σώσουν τα πλούτη των πλουσίων. Η διαπίστωση αυτή, εξ’ άλλου, δεν προκαλεί μεγάλη έκπληξη, δεδομένου ότι αυτοί είναι που ελέγχουν τις τράπεζες και τα κεφάλαια κάθε είδους.

Για τους πολύ πλούσιους, λοιπόν, η κρίση έχει τελειώσει. Όχι βέβαια οριστικά, αλλά προς το παρόν τα πάνε μια χαρά!  Το «World Wealth Report» του Ιουνίου 2010-μια ετήσια έκθεση των Capgemini και Merrill Lynch (μεγάλες εταιρείες συμβούλων εξοικειωμένες με τέτοια θέματα γιατί οι άνθρωποι αυτοί είναι πελάτες τους), το επιβεβαιώνει. (έκθεση).

Η έκθεση επικεντρώνεται στους  HNWIs. Όχι, δεν πρόκειται για κάποια μετάλλαξη του ιού Η5Ν1, αλλά για τους λεγόμενους «Ηigh Νet Worth Individuals», τους ανθρώπους, δηλαδή, η περιουσία των οποίων «σε στοιχεία που μπορούν να επενδυθούν» και εξαιρουμένης της κύριας κατοικίας τους, υπερβαίνει το ένα εκατομμύριο δολάρια. Από δω και στο εξής θα αναφέρομαι σ’ αυτούς ως «οι πολύ πλούσιοι». Ο αριθμός τους, το 2009, υπερέβη το ρεκόρ του 2007: 10 εκατομμύρια άνθρωποι σε όλο τον κόσμο (ή 0,15% του παγκόσμιου πληθυσμού), από τους οποίους 53,5% βρίσκονται στις Ηνωμένες Πολιτείες, την Ιαπωνία και τη Γερμανία, την τριάδα των πλουσίων. Η συνολική περιουσία τους έχει, σχεδόν, επανέλθει  στο προ-κρίσης επίπεδο: ήτοι 39. 000 δισ. ευρώ το 2009. Το αντίστοιχο ποσό για το 2008 ήταν «μόνο» 32.800 ευρώ. Μέρος της ανάκαμψης οφείλεται αναμφίβολα στην εφαρμογή του γνωστού συνθήματος: «φορολογούμενοι όλων των χωρών, ενωθείτε για να βοηθήσετε τους πολύ πλούσιους. Βοηθώντας τους πολύ πλούσιους επιτελείτε έργο κοινής ωφελείας». Η Christine Lagarde, επίσης εξοικειωμένη με το θέμα, ως πρώην δικηγόρος, έχει αποδειχθεί ότι: «Λέγεται συχνά ότι αυτή η (ασπίδα φόρου) αφορά μόνο το πλουσιότερο τμήμα του πληθυσμού. Αυτοί δεν είναι, όμως, που κινούν την οικονομία;» (απόσπασμα από το «Là-bas Hebdo» της 21 Μαρτίου, 2010).

Το μεγαλύτερο πρόβλημα όμως: … είναι τεράστιες ανισότητες …μεταξύ των πολύ πλουσίων! Και να γιατί οι οικονομικοί τους σύμβουλοι επιλέγουν ως αγαπημένους τους πελάτες, τους «ultra-HNWIs, εκείνους δηλαδή η περιουσία των οποίων που «μπορεί να επενδυθεί» ξεπερνά τα 30 εκατομμύρια δολάρια. Αν και αντιπροσωπεύουν μόλις το 0,9% των πολύ πλούσιων (93.000 άτομα), κατέχουν το 35,5% του συνολικού πλούτου των HNWIs, ήτοι 13.850 δισ. ευρώ. Με μια απλή διαίρεση, είναι προφανές ότι ο μέσος «ultra-πολύ πλούσιος» κατέχει ένα περιουσιακό δίχτυ ασφαλείας της τάξης των 150 εκατομμυρίων δολαρίων, ενώ για το 99% των πολύ πλούσιων  που δεν είναι μέλη της λέσχης των «ultras», ο αντίστοιχος μέσος όρος είναι μόλις 2,5 εκατ. ευρώ (60 φορές λιγότερο), σκέτη δυστυχία δηλαδή!

Και στη Γαλλία; Τι συμβαίνει εκεί; To 2009, ο αριθμός των νοικοκυριών που πλήρωσαν το γαλλικό φόρο ακίνητης περιουσίας (ISF), ανήλθε σε 530.000 (το χρηματικό όριο πάνω από το οποίο καταβάλλεται ο συγκεκριμένος φόρος είναι τα 790 000 (δηλωμένα …)). Η βάση, όμως,  σύμφωνα με την οποία υπολογίζουμε εμείς το ISF, είναι διαφορετική από εκείνη της «επενδύσιμης περιουσίας» κατά τον ορισμό των CG & ML (Capgemini και Merrill Lynch). Σύμφωνα με αυτές, ο αριθμός των πολύ πλούσιων γάλλων το 2009 ήταν 383.000 άτομα, αριθμός που φέρνει τη blue team των πλουσίων στην έκτη θέση παγκοσμίως. Δυστυχώς όμως, όπως και στο ποδόσφαιρο, η Κίνα από την τέταρτη θέση, μας ξεπερνά.

ΤΙ ΚΑΝΟΥΝ ΟΙ ΠΛΟΥΣΙΟΙ ΜΕ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΥΣΙΑ ΤΟΥΣ;

Αυτό έιναι το πραγματικό ερώτημα της πολύτιμης αυτής έκθεσης, η οποία δεν είναι παρά μια μελέτη των πελατών της (ο πελάτης έχει πάντα δίκιο!). Ανιχνεύει τα γούστα τους, την επενδυτική τους συμπεριφορά, «τα πάθη τους», ακόμα και την «ψυχή των επενδυτών» (σελίδα 25) ή τους «παράγοντες που επηρεάζουν τα συναισθήματά τους»! Φανταστείτε ότι η κρίση έχει αλλάξει ριζικά τη συμπεριφορά τους! Όχι την απληστία τους, αλλά τις προτιμήσεις τους για προσοδοφόρες εναλλακτικές επενδύσεις. Παραθέτω: «οι πελάτες HNW δεν επενδύουν μόνο βασισμένοι σε πληροφορίες και ειδήσεις. Παρασύρονται και από τα συναισθήματά τους όταν παίρνουν επενδυτικές αποφάσεις, ειδικά την περίοδο μετά το ξέσπασμα της κρίσης». Κλαίμε με αδελφική συμπόνια.

Πώς  μεταφράζεται όμως αυτή η συναισθηματική «παρέκβαση»; Όπως μαθαίνουμε, αυτοί οι πολύ πλούσιοι έχουν γίνει πιο απαιτητικοί ως προς τη διαβούλευση και τη διαφάνεια, και  επικεντρώνονται σε επενδύσεις σε αναπτυσσόμενες χώρες. Μέχρι εδώ πάντως δε διακρίνουμε κανένα συναίσθημα, μόνο υπολογισμούς.

Ακολουθούν όμως και οι «συναισθηματικές επενδύσεις» (σελίδα 20), που αυξάνονται. Ποιές είναι αυτές; Κυρίως οι επενδύσεις σε έργα τέχνης και αντίκες, κοσμήματα και πολύτιμους λίθους. Προσέξτε όμως, πρόκειται για ένα συναίσθημα πολύ σοφό από οικονομικής άποψης. Δεν υπάρχει κανένας ανταγωνισμός μεταξύ πάθους και τόκων, όπως διδάσκει ο μεγάλος Albert Hirschman!

Η έκθεση αφιερώνει και ένα κεφάλαιο  στη φιλανθρωπία. Αυτή που οι πολύ πλούσιοι, ασκούν μετά από προσεκτική χρηματοοικονομική διαβούλευση. Διότι «οι φιλανθρωπικές επιλογές είναι άρρηκτα συνδεδεμένες με ευρύτερες πρωτοβουλίες οικονομικού σχεδιασμού, συμπεριλαμβανομένων των στρατηγικών για τη φορολόγηση. Η μετάφραση είναι περιττή: πρόκειται για ένα πάθος «άρρηκτα συνδεδεμένο» με τα οικονομικά συμφέροντα και συνπεώς μια πηγή εσόδων για τους φίλους μας της CG & ML. Ωραίο επάγγελμα, ωστόσο: σύμβουλος δωρεών. Ο μεγάλος ανθρωπολόγος Μαρσέλ Μος δεν το είχε προβλέψει στην ανάλυσή του για τη δωρεά αντί δωρεάς: την αδρά πληρωμένη τεχνογνωσία για την οικονομική βελτιστοποίηση της γενναιοδωρίας. Μετά το έντοκο δάνειο, έχουμε και το προσοδοφόρο δώρο.

Όλα αυτά οδήγησαν τους συγγραφείς να εκθειάσουν την αλλαγή του «ψυχής» των επενδυτών μετά την κρίση, με την φοβερή αυτή διάγνωση: «οι συναισθηματικοί παράγοντες είναι ένα ιδιαίτερο χαρακτηριστικό της ψυχής των HNWIs σήμερα, και οι εταιρείες διαχείρισης πλούτου πρέπει να τους ενσωματώσουν με στόχο την καλύτερη διαχείριση των χαρτοφυλακίων «. Τι συναίσθημα, τι συναίσθημα! Είμαστε συγκλονισμένοι. Αυτοί οι άνθρωποι δεν έχουν αριστερά την καρδιά  και δεξιά το πορτοφόλι, αλλά την καρδιά μέσα στο πορτοφόλι.

ΓΙΑ ΜΙΑ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΦΟΡΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΠΕΡΙΟΥΣΙΑΣ

Σε ένα άρθρο μου στις 8 Ιουλίου του 2008-και αφού παρουσίασα τα στοιχεία του 2007 για των πλούτο των πλουσίων- έγραφα: «Ας υποθέσουμε ότι εφαρμόζεται ένας παγκόσμιος φόρος περιουσίας, ο οποίος θα μπορούσε να είναι κλιμακούμενος, όπως στη Γαλλία, με ένα  μέσο όρο 1,5% για τα περιουσιακά στοιχεία, και εφαρμογή στο 0,15% των πλουσιότερων του κόσμου. Η πολιτική αυτή θα αποφέρει 600 δισεκατομμύρια δολάρια, επιτρέποντας και την επίτευξη των στόχων των Ηνωμένων Εθνών για τη χιλιετία, και τη χρηματοδότηση του αγώνα κατά της υπερθέρμανσης του πλανήτη. Ποιός θα ισχυριζόταν, ότι ένας τέτοιος φόρος  αποτελεί φυγή εγχώριων κεφαλαίων, δεδομένου ότι θα εφαρμόζεται σε παγκόσμια κλίμακα; Με βάση τα στοιχεία αυτά, η άποψη  ότι ο πλούτος των πλουσίων τελικά μας οφελεί όλους  και ότι η αναδιανομή είναι αμάρτημα κατά της ανθρωπότητας, φαίνεται ότι πάσχει σημαντικά »

Θεωρώ την ιδέα αυτή  πιο έγκυρη από ποτέ, καθώς και απαραίτητο συμπλήρωμα  στη φορολόγηση των χρηματοοικονομικών συναλλαγών, μια πρόταση της Attac που βρίσκει όλο και μεγαλύτερη ανταπόκριση και που ελπίζω να εφαρμοστεί στην πράξη. Η CADTM (Επιτροπή για τη Διαγραφή  του χρέους του Τρίτου Κόσμου) την υποστηρίζει. Η UNCTAD την έχει εισηγηθεί από το 1995. Μια ομάδα Facebook την έχει υιοθετήσει και αριθμεί πλέον 28.000 μέλη …  Μια έκκληση προς τις ΜΚΟ και τα πολιτικά κόμματα για κοινή εκστρατεία θα ήταν ένα πρώτο βήμα!

Παραθέτω ένα απόσπασμα  από άρθρο της CADTM στις 14 Μάρτη του 2010: «Κάθε χρόνο, το περιοδικό του Forbes δημοσιεύει την  περίφημη λίστα των δισεκατομμυριούχων. Η λίστα του 2010, που μόλις κυκλοφόρησε, περιέχει διαφωτιστικές πληροφορίες: μέσα σε ένα χρόνο, ο αριθμός των δισεκατομμυριούχων σε δολάρια αυξήθηκε από 793 σε 1011 και συνολικός πλούτος τους είναι τώρα 3600 δισ. δολάρια ( 50% άυξηση σε σχέση με πέρυσι). Για τους πολύ πλούσιοους, η κρίση είναι ήδη μακριά … Μια ιδέα κερδίζει έδαφος: η ιδέα ενός παγκόσμιου φόρου στις μεγάλες περιουσίες, που προτείνει η Διάσκεψη των Ηνωμένων Εθνών για το Εμπόριο και την Ανάπτυξη (UNCTAD) από το 1995. »

Άλλες πηγές πλροφόρησης για την περιουσία των πλουσίων είναι: το Knight Frank Wealth Report 2010, καθώς και η Boston Consulting Group. Η τελευταία μάλιστα μας πληροφορεί ότι » τα χρηματοοικονομικά στοιχεία ενεργητικού υπό διαχείριση» έφθασαν τα 111.500 δισ. ευρώ το 2009.

Όλες αυτές οι πηγές συγκλίνουν σε ένα πράγμα: ο κόσμος είναι απίστευτα πλούσιος και οι πολύ πλούσιοι δε χρειάστηκαν παραπάνω από ένα χρόνο για να ανακτήσουν τις αμύθητες περιουσίες τους, ενώ η ανεργία συνέχιζε να αυξάνεται σε όλο τον κόσμο. Ένα μεγάλο ευχαριστώ στα κράτη και τους φορολογούμενους! Είναι κατανοητό , επίσης, το γιατί τα «ταμεία είναι άδεια», γιατί υπάρχουν παντού δημόσια χρέη, και γιατί θα πρέπει να επισπευσθεί η μεταρρύθμιση του συνταξιοδοτικού συστήματος προκειμένου να πληρώσουν οι εργαζόμενοι και οι συνταξιούχοι. Είναι απαραίτητη προϋπόθεση για τη «διάσωση»των πλουσίων από όλους τους υπόλοιπους, συμπεριλαμβανομένων των φτωχών.

(το άρθρο στα γαλλικά εδώ)

Advertisements
  1. Σχολιάστε

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: