Copy-Paste

Σε μια πρόσφατη ομιλία του στο Συνέδριο Ευρωπαίων Οικονομολόγων με θέμα την ανάλυση του χαρακτήρα και των αιτίων της κρίσης, ο Alain Lipietz (οικονομολόγος και πρώην ευρωβουλευτής των Γάλλων Πρασίνων), υποστήριξε μια θέση που μέσα στις δεκάδες περιγραφές και συγκρίσεις της «μεγάλης κρίσης του 21ου αιώνα» με παρελθούσες κρίσεις, δεν είχα ξανακούσει: «Παρότι η τάση να συγκρίνουμε την παρούσα κρίση με αυτή του μεγάλου κραχ της δεκαετίας του ’30 και να ανάγουμε τα αίτια της στις θεωρίες της υπερσυσσώρευσης ή της υποκατανάλωσης έχει επικρατήσει στις ετερόδοξες οικονομικές αναλύσεις, βρίσκω ότι η κρίση που βιώνουμε σήμερα έχει περισσότερα κοινά με τις περιβαλλοντικές, διατροφικές κρίσεις του 19ου αιώνα. Ο άνθρωπος έχει φτάσει για πρώτη φορά μετά την περίοδο της ραγδαίας τεχνολογικής ανάπτυξης που διαμόρφωσε τη «χρυσή εποχή» του καπιταλισμού, σε μια οριακή σύγκρουση με τη φύση. Τα φυσικά όρια της παραγωγής ορίζουν την κρίση αυτή και πάνω σ’ αυτή την προβληματική πρέπει να διαμορφώσουμε την εναλλακτική στρατηγική μας». [link σε εισήγηση]. Ο Lipietz-γνώστος περιβαλλοντιστής και οικολόγος ακτιβιστής- επιχειρηματολογούσε μ’ αυτό τον τρόπο υπέρ της αναδιαμόρφωσης των προτάσεων και των επιχειρημάτων της Αριστεράς για τον οικονομικό και κοινωνικό μετασχηματισμό μέσα από το πρίσμα της οικολογίας.

Παρότι το ζήτημα της οικολογικής κρίσης είναι καίριας σημασίας, πάρχουν πολλοί λόγοι που δε συνάδουν με την άποψη ότι η κρίση ξέσπασε λόγω της ανατίμησης των τιμών της βενζίνης και των τροφίμων που επέβαλλε η σπάνις των φυσικών πόρων. Το copy-paste, όμως δεν αναφέρεται εκεί, αλλά σε μια περιγραφή του Ε. Hobsbawm για τις συνέπειες των κρίσεων των τελών του 20ου αιώνα που, παρότι δεν κάνει την άποψη του Lipietz λιγότερο ενδιαφέρουσα, κάνει το ζήτημα της κυκλικότητας των κρίσεων και του τρόπου με τον οποίο παρόμοιες οικονομικές, κοινωνικές και πολιτκές δομές (αυτές του 20ου και 21ου, σε αντίθεση με το 19ο αιώνα) τις βιώνουν:

«Μολονότι η κατάρρευση του σοβιετικού σοσιαλισμού και οι τεράστιες συνέπειές του, οι οποίες ακόμα δε μπορούν πλήρως να αποτιμηθούν, αποτέλεσε το πιο δραματικό επεισόδιο στις Δεκαετίες της Κρίσης που ακολούθησαν τη «Χρυσή Εποχή». Οι δεκαετίες αυτές χαρακτηρίστηκαν από καθολική ή παγκόσμια κρίση. Η κρίση επηρέασε τα διάφορα μέρη του κόσμου με διαφορετικούς τρόπους και σε διαφορετικό βαθμό, επηρέασε όμως όλες τις χώρες ανξάρτητα από την πολιτική, κοινωνική και οικονομική φυσιογνωμία τους γιατί για πρώτη φορά στην ιστορία, η «Χρυσή Εποχή» δημιούργησε μια ενιαία και όλο και περισσότερο ενσωματωμένη και καθολική παγκόσμια οικονομία που λειτουργούσε σε μεγάλο βαθμό διασυνοριακά και κατά συνέπεια όλο και περισσότερο διαπερνούσε τα όρια της κρατικής ιδεολογίας. Αρχικά…οι χώρες αναξέρτητα από το οικονομικό τους σύστημα και το πολιτικό τους καθεστώς, απέβλεπαν στην εξεύρεση προσωρινών λύσεων. [Σταδιακά]…γινόταν προφανές ότι η παγκ΄σμια κρίση δεν ήταν μόνο γενική με την οικονομική έννοια, αλλά εξίσου γενική και στην πολιτική σφαίρα….αποκάλυψε πόσο εύθραυστα ήταν τα εγχώρια πολιτικά συστήματα τα οποία βασίζονταν στην [εύθραυστη] σταθερότητα του διεθνούς συστήματος. Οι εντάσεις των δοκιμαζόμενων οικονομιών υπονόμευσαν τα πολιτικά συστήματα της φιλελεύθερης κοινοβουλευτικής ή προεδρικής δημοκρατίας που τόσο καλά είχαν λειτουργήσει στις ανεπτυγμένες καπιταλιστικές χώρες μετά το δεύτερο παγκόσμιο πόλεμο….Ακόμα πιο προφανής και από τις βεβαιότητες της παγκόσμιας οικονομικής και της παγκόσμιας πολιτικής, ήταν η κοινωνική και ηθική κρίση, αντανακλώντας τις μετά το 1950 αναστατώσεις στην ανθρώπινη ζωή που επίσης απλώθηκε σε μεγάλη κλίμακα.

…Επρόκειτω για μια κρίση πεποιθήσεων και παραδοχών πάνω στις οποίες οικοδομήθηκε η σύγχρονη κοινωνία από τη στιγμή που οι Μοντέρνοι νίκησαν στην περίφημη μάχη με τους Αρχαίους στις αρχές του 18ου αιώνα-κρίση των ορθολογικών και ανθρωπιστικών παραδοχών που συμμερίζονταν τόσο ο φιλελευθερισμός, όσο και ο κομμουνισμός και οι οποίες κατέστησαν δυνατή τη σύντομη αλλά αποφασιστικής σημασίας συμμαχία εναντίον του φασισμού, ο οποίος τις απέρριπτε.

…Η ηθική κρίση δεν ήταν μόνο μία από τις παραδοχές του σύγχρονου πολιτισμού, αλλά και μία από τις ιστορικές δομές των ανθρώπινων σχέσεων που η σύγχρονη κοινωνία κληρονόμησε από το προ-βιομηχανικό και προ-καπιταλιστικό παρελθόν και η οποία κατέστησε δυνατή τη λειτουργία της. Δεν ήταν μια κρίση μιας μορφής οργάνωσης της κοινωνίας, αλλά κρίση όλων των μορφών. Οι παράξενες εκκλήσεις για μια κατά τα άλλα απροσδιόριστη «κοινωνία των πολιτών», για «κοινότητα» δεν ήταν παρά η φωνή χαμένων και παρασυρόμενων γενιών. Αούστηκαν σε μια εποχή που τέτοιες, λέξεις, έχοντας χάσει το παραδοσιακό τους νόημα, έγιναν ανούσιες φράσεις. Κανένας άλλος τόπος δεν έμεινε για τον προσδιορισμό της ταυτοτητας της ομάδας, παρά μόνο ο προσδιορισμός των «απ’ έξω».

Για τον ποιητή T.S. Eliot, «αυτός είναι ο τρόπος που ο κόσμος τελειώνει- όχι με παταγώδη θόρυβο, αλλά με κλαυθμό». Ο Σύντομος Εικοστός Ειώνας τελείωσε και με τους δύο τρόπους». [Ε. Hobsbawm- «Η εποχή των άκρων: Ο σύντομος εικοστός αιώνας 1914-1991»]

Any similarities???

Advertisements
  1. Σχολιάστε

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: