Archive for category κρίση

Η πολιτική διάσταση της υπόθεσης Ράινχαρτ- Ρογκόφ

Στη διάρκεια της τελευταίας εβδομάδας, ο Πολ Κρούγκμαν δημοσίευσε στην στήλη του στους Τάιμς της Νέας Υόρκης 16 σύντομα άρθρα. Τα 11 από αυτά αφορούσαν ένα θέμα που, εκτός από οικονομικές, πήρε και σημαντικές πολιτικές διαστάσεις. Στις 16 Απριλίου έγραφε:

«Το επιστημονικό οικοδόμημα των οικονομικών της λιτότητας στηρίχθηκε κατά κύριο λόγο σε δύο ακαδημαϊκές εργασίες που χρησιμοποιήθηκαν κατα κόρον στην δημοσιονομική πολιτική χωρίς να ελεγχθούν επαρκώς. Ο λόγος είναι ότι έλεγαν αυτό που οι Πολύ Σοβαροί Άνθρωποι [1] ήθελαν να ακούσουν. Η πρώτη -που γρήγορα έγινε το νούμερο ένα αποδεικτικό στοιχείο για τους θιασώτες της «επεκτατικής πολιτικής λιτότητας»- είναι εκείνη των Αλεσίνα και Αρντάνια και αφορά τις μακροοικονομικές συνέπειες της λιτότητας. Δυστυχώς, εκτός του ότι το κείμενο αυτό αδυνατεί να διακρίνει τις περιπτώσεις των χωρών που μπορούσαν να χρησιμοποιήσουν νομισματική πολιτική, από εκείνες που δεν μπορούσαν, αποδείχθηκε ότι ο τρόπος με τον οποίο μετρούσαν τη λιτότητα ήταν ολότελα λανθασμένος. Όταν το ΔΝΤ χρησιμοποίησε έναν καταλληλότερο τρόπο μέτρησής της, αποκαλύφθηκε ότι η επίδραση της περιοριστικής πολιτικής ήταν όντως περιοριστική…
Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Σχολιάστε

Ποιός παγίδευσε τον Υπουργό Οικονομικών;

Ως Υπουργός Οικονομικών, θα ήθελα να είχα καταθέσει στην ελληνική Βουλή έναν διαφορετικό Προϋπολογισμό για το 2013.
Γ. Στουρνάρας, συζήτηση για την έγκριση
του Κρατικού Προϋπολογισμού του 2013 στη Βουλή, 11/11/2012 [1]

Η ομιλία του Γιάννη Στουρνάρα στη συζήτηση για την έγκριση του Κρατικού Προϋπολογισμού του 2013 δομήθηκε στη βάση πέντε ερωτημάτων:

1. Υπάρχει άλλος δρόμος [για την αντιμετώπιση της κρίσης] από αυτόν που προτείνει η κυβέρνηση;
2. Χρειάζεται η χώρα την επόμενη δόση και πότε θα την λάβουμε;
3. Μπορούμε να διαγράψουμε μονομερώς το χρέος;
4. Μπορούμε να καταργήσουμε το Μνημόνιο και να πάρουμε τη δόση;
5. Είναι βιώσιμο το ελληνικό χρέος;

Τα ερωτήματα αυτά έχουν ένα κοινό στοιχείο: Ότι αποφεύγουν να θέσουν ρητά ως στόχους τα ζητήματα που επί της ουσίας θα έπρεπε να αντιμετωπίζει η δημοσιονομική πολιτική. Ο λόγος είναι ότι αυτή η δημοσιονομική πολιτική δεν μπορεί να τα αντιμετωπίσει.

Μια ματιά στα βασικά μακροοικονομικά μεγέθη που περιλαμβάνουνται τόσο στο μέρος της εκτέλεσης του φετινού προϋπολογισμού, όσο και στις προβλέψεις για το 2013, αρκεί γι’ αυτή τη διαπίστωση. Το ΑΕΠ πέφτει κάτω από τα 200 δις ευρώ, η ύφεση διαμορφώνεται στο -6,5% (με τις υπεραισιόδοξεις προβλέψεις για το 2013 να μοιάζουν εκτός οικονομικής πραγματικότητας), η ανεργία ξεπερνά το 22% (σαφώς υποεκτιμημένη τόσο στην πραγματική της διάσταση, όσο και στην εξέλιξή της), το χρέος φτάνει το 175% του ΑΕΠ με προοπτική να προσεγγίσει το 190% το 2013, ενώ οι μηχανισμοί ανάπτυξης που υποτίθενται (η κάλυψη της μείωσης της δημόσιας κατανάλωσης και επένδυσης από την ιδιωτική, η βελτίωση του επιχειρηματικού κλίματος, η αύξηση της παροχής ρευστότητας από την πλευρά των τραπεζών) δεν φαίνεται να ενεργοποιούνται. Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Σχολιάστε

Τι Μπέζος, τι Χάγεκ!

Ξεφορτωθείτε το περιττό εργατικό δυναμικό, ξεφορτωθείτε τους αγρότες, ρευστοποιήστε τα αποθέματα, ρευστοποιήστε τα ακίνητα… Θα ξεκαθαρίσει η σαπίλα από το σύστημα… Οι αξίες θα αποκατασταθούν και οι άνθρωποι με επιχειρηματικό ταλέντο θα αναλάβουν να ξαναχτίσουν πάνω στα συντρίμμια που άφησαν πίσω τους οι λιγότερο ικανοί.
Α. Μέλον, υπ. Οικονομικών ΗΠΑ, 1930

Η κατάσταση στο τηλεοπτικό πεδίο είναι πάρα πολύ καλή. Σας φαίνεται περίεργο, αλλά όντως έτσι είναι. Μπορεί να μας δυσκολεύει οικονομικά αλλά θα ησυχάσουμε… Θα φύγει η σαβούρα. Έχει γίνει, ευτυχώς, ένα μεγάλο ξεσκαρτάρισμα.
Γ. Μπέζος, Σεπτέμβριος 2012

Στις αρχές της δεκαετίας του ‘30, η συζήτηση για την αντιμετώπιση της Μεγάλης Ύφεσης στις ΗΠΑ κυριαρχούνταν από τη λεγόμενη «θεωρία της ρευστοποίησης». Ποιά είναι η ουσία αυτής της θεωρίας; Σε τρεις γραμμές, αυτό περίπου που περιγράφει ο ηθοποιός Γιάννης Μπέζος, αναφερόμενος στη διαχείριση της κρίσης στην Ελλάδα του σήμερα: η κρίση είναι μια ευκαιρία να απαλλαγούμε από τα «περιττά», έτσι ώστε οι «υγιείς δυνάμεις» να πάρουν την κατάσταση στα χέρια τους και, μέσω της αγοράς, να …δημιουργήσουν ξανά σε ένα περιβάλλον απαλλαγμένο από τα αντιπαραγωγικά του βαρίδια.

Την περίοδο της προεδρείας του Χούβερ, οικονομολόγοι όπως ο Χάγεκ και ο Ρόμπινς επιχειρηματολογούσαν με πάθος ότι σε μια περίοδο κρίσης το μόνο αποτέλεσμα μιας παρέμβασης του κράτους για την τόνωση της ζήτησης είναι η καθυστέρηση της διαδικασίας «εξορθολογισμού» του συστήματος, ο οποίος τελικά θα κατέληγε στην οικονομική ανάκαμψη και την εγκαινίαση ενός νέου ενάρετου κύκλου ανάπτυξης: «Σε κανέναν δεν αρέσουν οι χρεοκοπίες…Όταν όμως οι λάθος επενδύσεις και η υπερχρέωση ξεπερνούν ένα ορισμένο όριοορισμένο όριο, τότε μέτρα που εμποδίζουν τη διαδικασία ρευστοποίησης, απλώς χειροτερεύουν την κατάσταση» [1].

Στην πορεία της δικής μας Μεγάλης Κρίσης, το αντίστοιχο σχήμα της επεκτατικής δημοσιονομικής λιτότητας δεν υστέρησε καθόλου σε οπαδούς, θεωρητικούς και «εμπειρικούς». Από τον Περότι και τον Αλεσίνα, μέχρι τους οικονομικούς αναλυτές του ΣΚΑΪ και τους «λογικούς» του πολιτικού και κοινωνικού διαλόγου, το επιχείρημα επιστημονικοποιήθηκε και εκλαϊκεύτηκε πολλές φορές, ανάλογα με τη χρήση του. Κατά την περίοδο του πρώτου Μνημονίου, ο ηγεμονικός του χαρακτήρας ήταν εμφανής. Παρήγαγε βεβαιότητες που δεν μπορούσαν (και δεν έπρεπε) να αξιολογούνται στην τρέχουσα περίοδο, μιας και τα αποτελέσματά τους θα αποκαλύπτονταν στην πορεία του χρόνου, προς απογοήτευση των κοντόφθαλμων και οπισθοδρομικών επικριτών του Μνημονίου.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Σχολιάστε