Τι Μπέζος, τι Χάγεκ!

Ξεφορτωθείτε το περιττό εργατικό δυναμικό, ξεφορτωθείτε τους αγρότες, ρευστοποιήστε τα αποθέματα, ρευστοποιήστε τα ακίνητα… Θα ξεκαθαρίσει η σαπίλα από το σύστημα… Οι αξίες θα αποκατασταθούν και οι άνθρωποι με επιχειρηματικό ταλέντο θα αναλάβουν να ξαναχτίσουν πάνω στα συντρίμμια που άφησαν πίσω τους οι λιγότερο ικανοί.
Α. Μέλον, υπ. Οικονομικών ΗΠΑ, 1930

Η κατάσταση στο τηλεοπτικό πεδίο είναι πάρα πολύ καλή. Σας φαίνεται περίεργο, αλλά όντως έτσι είναι. Μπορεί να μας δυσκολεύει οικονομικά αλλά θα ησυχάσουμε… Θα φύγει η σαβούρα. Έχει γίνει, ευτυχώς, ένα μεγάλο ξεσκαρτάρισμα.
Γ. Μπέζος, Σεπτέμβριος 2012

Στις αρχές της δεκαετίας του ‘30, η συζήτηση για την αντιμετώπιση της Μεγάλης Ύφεσης στις ΗΠΑ κυριαρχούνταν από τη λεγόμενη «θεωρία της ρευστοποίησης». Ποιά είναι η ουσία αυτής της θεωρίας; Σε τρεις γραμμές, αυτό περίπου που περιγράφει ο ηθοποιός Γιάννης Μπέζος, αναφερόμενος στη διαχείριση της κρίσης στην Ελλάδα του σήμερα: η κρίση είναι μια ευκαιρία να απαλλαγούμε από τα «περιττά», έτσι ώστε οι «υγιείς δυνάμεις» να πάρουν την κατάσταση στα χέρια τους και, μέσω της αγοράς, να …δημιουργήσουν ξανά σε ένα περιβάλλον απαλλαγμένο από τα αντιπαραγωγικά του βαρίδια.

Την περίοδο της προεδρείας του Χούβερ, οικονομολόγοι όπως ο Χάγεκ και ο Ρόμπινς επιχειρηματολογούσαν με πάθος ότι σε μια περίοδο κρίσης το μόνο αποτέλεσμα μιας παρέμβασης του κράτους για την τόνωση της ζήτησης είναι η καθυστέρηση της διαδικασίας «εξορθολογισμού» του συστήματος, ο οποίος τελικά θα κατέληγε στην οικονομική ανάκαμψη και την εγκαινίαση ενός νέου ενάρετου κύκλου ανάπτυξης: «Σε κανέναν δεν αρέσουν οι χρεοκοπίες…Όταν όμως οι λάθος επενδύσεις και η υπερχρέωση ξεπερνούν ένα ορισμένο όριοορισμένο όριο, τότε μέτρα που εμποδίζουν τη διαδικασία ρευστοποίησης, απλώς χειροτερεύουν την κατάσταση» [1].

Στην πορεία της δικής μας Μεγάλης Κρίσης, το αντίστοιχο σχήμα της επεκτατικής δημοσιονομικής λιτότητας δεν υστέρησε καθόλου σε οπαδούς, θεωρητικούς και «εμπειρικούς». Από τον Περότι και τον Αλεσίνα, μέχρι τους οικονομικούς αναλυτές του ΣΚΑΪ και τους «λογικούς» του πολιτικού και κοινωνικού διαλόγου, το επιχείρημα επιστημονικοποιήθηκε και εκλαϊκεύτηκε πολλές φορές, ανάλογα με τη χρήση του. Κατά την περίοδο του πρώτου Μνημονίου, ο ηγεμονικός του χαρακτήρας ήταν εμφανής. Παρήγαγε βεβαιότητες που δεν μπορούσαν (και δεν έπρεπε) να αξιολογούνται στην τρέχουσα περίοδο, μιας και τα αποτελέσματά τους θα αποκαλύπτονταν στην πορεία του χρόνου, προς απογοήτευση των κοντόφθαλμων και οπισθοδρομικών επικριτών του Μνημονίου.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Σχολιάστε

Η παλιά Νέα Οικονομική Διακυβέρνηση

Το γεγονός ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση ως οικονομικός, κοινωνικός και πολιτικός χώρος όπως τον γνωρίζαμε μέχρι τώρα τελεί υπό αμφισβήτηση δεν εκπλήσσει πλέον κανένα. Εξ’αλλου όταν το ζήτημα της πιθανής διάλυσής της τίθεται τόσο ανοιχτά είναι φανερό ότι αφορά πλέον ευρύτερα ακροατήρια από εκείνα που το εξέταζαν χρόνια πριν σε επιστημονικούς, πολιτικούς ή διανοητικούς κύκλους .

Συζητήσεις, λοιπόν, όπως αυτή που δημοσίευσε την Κυριακή 20/11/11 η Ελευθεροτυπία στο φάκελο: “Έχει ζωή η ευρωζώνη, έχει θέση η Ελλάδα μέσα σ’ αυτή” (http://www.enet.gr/?i=news.el.article&id=327290)

ή το πρώτο θέμα του Economist της προηγούμενης εβδομάδας (http://www.economist.com/node/21540255) φανερώνουν πώς παρότι η κυρίαρχη πολιτική ασκείται με μια λογική business as usual, στην πραγματικότητα βρισκόμαστε σε μια συγκυρία συνολικής επαναδιαπραγμάτευσης. Με άλλα λόγια το μέλλον φαίνεται τόσο ρευστό, όσο το τρεμάμενο χέρι της πολιτικής ηγεσίας της ΕΕ που αδυνατεί ακόμα και να σηματοδοτήσει τη δυνατότητα επίλυσης της κρίσης.

Ωστόσο, η «συνολική» αυτή επαναδιαπραγμάτευση, είναι συνολική μόνο στον κόσμο του υπό την ευρεία έννοια δημόσιου διαλόγου. Στον κόσμο, δηλαδή, όπου με κάποιο τρόπο έχουμε πρόσβαση όλοι όσοι διαβάζουμε, γράφουμε, βλέπουμε τηλεόραση και ξέρουμε να χρησιμοποιούμε τα διαφόρων ειδών social media. Εκεί όλα τα ενδεχόμενα μοιάζουν να είναι ανοιχτά: από τη διάλυση της ευρωζώνης και της ΕΕ, μέχρι τη μονομερή αποχώρηση μιας ή περισσότερων χωρών, τη δημιουργία νέων νομισματικών περιοχών, την πολιτική ενοποίηση κλπ. Και σε ενα βαθμό είναι ανοιχτά, υπό την έννοια ότι η δυναμική των πραγμάτων είναι τέτοια που δε μπορούν να αποκλειστούν ακόμα και ακραία σενάρια παρότι σε άλλη περίπτωση ίσως να μην επιλέγονταν.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Σχολιάστε

The Soul of Man under Socialism

by Oscar Wilde

The chief advantage that would result from the establishment of Socialism is, undoubtedly, the fact that Socialism would relieve us from that sordid necessity of living for others which, in the present condition of things, presses so hardly upon almost everybody. In fact, scarcely anyone at all escapes.

Now and then, in the course of the century, a great man of science, like Darwin; a great poet, like Keats; a fine critical spirit, like M. Renan; a supreme artist, like Flaubert, has been able to isolate himself, to keep himself out of reach of the clamorous claims of others, to stand ‘under the shelter of the wall,’ as Plato puts it, and so to realise the perfection of what was in him, to his own incomparable gain, and to the incomparable and lasting gain of the whole world. These, however, are exceptions. The majority of people spoil their lives by an unhealthy and exaggerated altruism—are forced, indeed, so to spoil them. They find themselves surrounded by hideous poverty, by hideous ugliness, by hideous starvation. It is inevitable that they should be strongly moved by all this. The emotions of man are stirred more quickly than man’s intelligence; and, as I pointed out some time ago in an article on the function of criticism, it is much more easy to have sympathy with suffering than it is to have sympathy with thought. Accordingly, with admirable, though misdirected intentions, they very seriously and very sentimentally set themselves to the task of remedying the evils that they see. But their remedies do not cure the disease: they merely prolong it. Indeed, their remedies are part of the disease.

They try to solve the problem of poverty, for instance, by keeping the poor alive; or, in the case of a very advanced school, by amusing the poor.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Σχολιάστε