Posts Tagged ελληνική οικονομία

Ένα σχεδιάγραμμα της ελληνικής οικονομικής κρίσης

του Γιώργου Σταθάκη  [αναδημοσίευση από την Αυγή]

Η δημιουργία του ελληνικού δημόσιου χρέους

Τα αίτια του δημοσιονομικού προβλήματος προκύπτουν από μερικά βασικά δεδομένα που φωτίζουν, ίσως με απόλυτη διαύγεια, το πρόβλημα.

Πρώτον, το χρέος είναι δημιούργημα της δεκαετίας του 1980. Το 1980 το χρέος ήταν μόλις 20% του ΑΕΠ, το 1990 ήταν 80% και το 1993 ήταν 120%. Έκτοτε περιστρέφεται γύρω στο 100-120% του ΑΕΠ.

Δεύτερον, το χρέος προέκυψε από την επέκταση του κράτους στην οικονομία. Οι δημόσιες δαπάνες επεκτάθηκαν τότε από το 25% στο 40% του ΑΕΠ και λίγο αργότερα έφθασαν στο 45%, στο οποίο και μονιμοποιήθηκαν μέχρι σήμερα. Η επέκταση του κράτους έγινε για «καλό σκοπό», καθώς αφορούσε πρωτίστως την επέκταση των κοινωνικών δαπανών: της υγείας, της παιδείας και των συντάξεων. Επιπρόσθετα στη δεκαετία του 1980 το κράτος ανέλαβε τη διαχείριση του προβλήματος της «αποβιομηχάνισης» και των «προβληματικών».

Τρίτον, η αύξηση των δημόσιων εσόδων υστερούσε πάντα των δαπανών. Για την ακρίβεια, ο ελληνικός προϋπολογισμός είναι ελλειμματικός για τριάντα συνεχή χρόνια, με διακυμάνσεις από -5 (1999) έως -16% (1990), κατά μέσο όρο γύρω στο -7% του ΑΕΠ. Το γεγονός ότι το χρέος δεν είναι ακόμα μεγαλύτερο οφείλεται στις περιόδους χαμηλών επιτοκίων.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »

Σχολιάστε

Η Ελλάδα αναδιαρθρώνει το χρέος (;)

Αυτός είναι ο τίτλος άρθρου των Financial Times που δημοσιεύτηκε πριν από 2 μέρες,  χωρίς όμως το ερωτηματικό. Το κείμενο αναφέρεται στα χρέη του ελληνικού δημοσίου, με αφορμή την κατάσταση στα δημόσια νοσοκομεία και τις οφειλές προς τις μεγάλες φαρμακοβιομηχανίες/προμηθευτές των νοσοκομείων, θέμα γνωστό εδώ και αρκετό καιρό.

Όπως αναφέρεται σε κοινό δελτίο τύπου του Υπουργείου Υγείας και Κοινωνικής Αληλλεγγύης και του Υπουργείου Οικονομικών (link), τα χρεή των δημόσιων νοσοκομείων για την περίοδο 2007-2009 ανέρχονται σε 5,36 δις ευρώ και αποφασίστηκε να εξοφληθούν έναντι ομολόγων του ελληνικού δημοσίου «μηδενικού επιτοκίου».

Τι σημαίνει αυτό; Αντί για 5 τρις, το κράτος δίνει  5 ομόλογα (που λέει ο λόγος) χωρίς όμως να αποδίδει τόκο. Οι προμηθευτές λοιπόν  μπορούν να πάρουν τα ομόλογα και να τα προεξοφλήσουν σε κάποια ή σε κάποιες «ενδιαφερόμενες» τράπεζες (τα εισαγωγικά έχουν να κάνουν με σχόλιο που γίνεται στο άρθρο, ότι το ενδιαφέρον είναι επί του παρόντος μειωμένο, έως και ανύπαρκτο και συνεπώς η αξία των τίτλων είναι στον αέρα). Προεξοφλώντας τα λοιπόν, σύμφωνα πάλι με τους υπολογισμούς των Υπουργείων, οι προμηθευτές θα χάσουν περίπου 19% της αξίας των απαιτήσεών τους….(εξ’ ου και ο ισχυρισμός-χωρίς ερωτηματικό- περί αναδιάρθρωσης).

Τι γίνεται λοιπόν σ’ αυτή την περίπτωση; Ποιός κρατάει το μαχαίρι και ποιός το πεπόνι; Αντιγράφω από το άρθρο: «Αυτό που κάνουν οι φαρμακευτικές (όταν σταματούν ή καθυστερούν οι πληρωμές) είναι να προμηθεύουν μόνο τα βασικά, όπως πενικιλίνη ή ινσουλίνη. Στο τέλος σταματούν ακόμη και αυτό. Εάν είσαι εξαγωγέας δεν είσαι διατεθειμένος να μείνεις με ένα παλιό χρέος, αναγκαστικά το πουλάς».

Πρόκειται για ένα μικρό μόνο δείγμα των τεράστιων και περίπλοκων προβλημάτων που συνδέουν την «ελληνική κρίση» με τα δημόσια αγαθά και υπηρεσίες. Αλλά εδώ «δε μιλάμε για κέρδη και ζημιές, εδώ μιλάμε για ανθρώπινες ζωές!»

(cheers to brillios for bringing the article to my attention! 😉 )

1 σχόλιο

«Εσωτερική Υποτίμηση»: Ελλάδα, Αργεντινή, Λετονία

(μετάφραση από http://www.cepr.net/index.php/op-eds-&-columns/op-eds-&-columns/greece-latvia-argentina)

Mark Weisbrot
The Guardian Unlimited, Μάιος  18, 2010

To ενδεχόμενο να αποχωρήσει η Ελλάδα από την ευρωζώνη  και να προχωρήσει σε αναδιαπραγμάτευση του χρέους της, θεωρείται από πολλούς σχεδόν αδιανόητο. Αντ΄αυτού, η χώρα υιοθετεί ένα πρόγραμμα «εσωτερικής υποτίμησης», σύμφωνα με το οποίο, διατηρεί το κοινό νόμισμα και μειώνει την πραγματική συναλλαγματική ισοτιμία της δημιουργώντας τόση ανεργία, όση χρειάζεται για να μειωθούν οι μισθοί και οι τιμές.

Ας συγκρίνουμε τη διαδικασία αυτή, με την αντίστοιχη που ακολουθήθηκε στις περιπτώσεις δύο άλλων χωρών: της Αργεντινής (η οποία την εγκατέλειψε μετά από τρεισήμισι χρόνια) και της Λετονίας (η οποία την ακολουθεί ακόμη).

Στο Διάγραμμα 1 βλέπουμε τις προβλέψεις του ΔΝΤ για το πραγματικό ΑΕΠ της Ελλάδας τον Απρίλιο του 2010. Αξίζει να παρατηρήσει κανείς ότι έως και το 2015, η Ελλάδα δεν επανέρχεται ούτε καν στο ύψος του ΑΕΠ πριν την κρίση (επίπεδα 2008). Παρόλα αυτά, οι προβλέψεις του ΔΝΤ είναι ήδη ξεπερασμένες. Πιο πρόσφατες εκτιμήσεις του ελληνικού Υπουργείου Οικονομικών, δείχνουν πτώση της τάξης του 4% για το 2010, ενώ οι αντίστοιχες του ΔΝΤ προβλέπουν πτώση 2%.

Στην πραγματικότητα, τα πράγματα θα είναι μάλλον χειρότερα. Όταν η Λετονία μπήκε στη διαδικασία της «εσωτερικής υποτίμησης» το 2008, το ΔΝΤ προέβλεπε πτώση του ΑΕΠ της τάξης του 5%. για το 2009. Η πτώση ήταν πάνω από 18%. Συμπέρασμα: Αν όλα πάνε καλά, η Ελλάδα θα χρειαστεί περίπου 8-9 χρόνια για να ανακτήσει το επίπεδο παραγωγής που είχε πριν την κρίση.

ΔΙΑΓΡΑΜΜΑ 1
Greece: Real GDP

Όπως βλέπουμε στο Διάγραμμα 2, η Λετονία-που σημείωσε παγκόσμιο ρεκόρ την περίοδο 2008-2009, όταν το ΑΕΠ της έπεσε πάνω από 25%- δεν αναμένεται να φτάσει ούτε τα επίπεδα ανάπτυξης του 2006 μέχρι το 2015, οπότε και θα έχει χάσει 16% από το ΑΕΠ του 2007. Συμπέρασμα: η αποκατάσταση του ΑΕΠ θα χρειαστεί πάνω από μια δεκαετία, με απρόβλεπτα αρνητικές συνέπειες.

ΔΙΑΓΡΑΜΜΑ 2
Latvia: Real GDP
Πηγές Διαγραμμάτων 1 και 2: IMF International Financial Statistics and World Economic Outlook.

Το Διάγραμμα 3 δείχνει ότι η ύφεση στην Αργεντινή ξεκίνησε στα μέσα του 1998. Η Αργεντινή δοκίμασε να εφαρμόσει τη διαδικασία της «εσωτερικής υποτίμησης»-το νόμισμα της εκείνη την περίοδο ήταν δεμένο με το δολάριο με σχέση 1 προς 1- μέχρι τα τέλη του 2001, οπότε και κατέρρευσε οικονομικά. Την περίοδο Δεκέμβριος 2001-Ιανουάριος 2001, η κυβέρνηση κήρυξε πτώχευση και εγκατέλειψε την τρέχουσα τότε συναλλαγματική ισοτιμία. Αποτέλεσμα: μετά την πτώχευση/υποτίμηση, η οικονομία συνέχισε να συρρικνώνεται για ένα ακόμη τρίμηνο (πρώτο τρίμηνο του 2002). Έπειτα, άρχισε να αναπτύσσεται ξεπερνώντας τα προ-κρίσης επίπεδα ανάπτυξης μέσα σε τρία χρόνια με πραγματική άυξηση του ΑΕΠ 63% μέσα σε 6 χρόνια.

ΔΙΑΓΡΑΜΜΑ 3
Argentina: Real GDP
Πηγή: Instituto Nacional de Estadística y Censos, República Argentina.

Συμπέρασμα: πριν εμπλακεί σε μια διαδικασία ατέρμονης ύφεσης και αργής ανάκαμψης, με πολλά χρόνια υψηλής ανεργίας και μεγάλο κοινωνικό κόστος, η Ελλάδα πρέπει να εξετάσει προσεκτικά τις εναλλακτικές της. Μπορεί να είναι λιγότερο οδυνηρές και να επιτρέψουν μια ταχύτερη και ηπιότερη οικονομική ανάκαμψη.

Για το ίδιο θέμα: κείμενο του Ηλία Ιωακείμογλου Internal devaluation_a maquette

Σχολιάστε